Łopian większy

Article on other languages:

• Repalassa
• Große_Klette
• Greater_burdock
• Arctium_lappa
• Lapo
• Grande_bardane
• Arctium_lappa
• Közönséges_bojtorján
• Grote_klit
• ゴボウ
• Bardana
• Brusture
• Kladde_(Arctium_Lappa)
• Lopúch_väčší
• Велики_чичак
• Stor_kardborre
• Лопух_справжній

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Łopian większy
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Rodzaj	łopian
Gatunek	łopian większy
Nazwa systematyczna
Arctium lappa L.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Łopian większy (Arctium lappa L.) - nazwa ludowa: dziady - gatunek rośliny dwuletniej z rodziny astrowatych. Wystepuje w Europie, na Syberii, w Himalajach, Chinach, Japonii, Azji Mniejszej, na Kaukazie, a jako gatunek zawleczony również w Ameryce Północnej i Południowej. Jest pospolity na terenie całej Polski. Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy.

Jednoroczny pęd łopianu

.

Charakterystyka

Pokrój

Duża roślina zielna, szeroko się rozrastająca. W pierwszym roku wegetacji tworzy różyczkę liściową dużych liści, dopiero w drugim roku z korzenia wyrasta łodyga kwiatowa.

Korzeń

Gruby, mięsisty, białej barwy korzeń dochodzi do 0,5 m długości. Jest silnie rozgałęziony. Ma słaby, nieco nieprzyjemny zapach i słodkawy smak.

Łodyga

Wzniesiona, gruba i mocna łodyga silnie rozgałęzia się. Wyrasta na wysokość nawet do 2 m.

Liście

Liście tworzące się w pierwszym roku w różyczce są duże, sercowate i spodem szarawe. Brzegi blaszki liściowej ząbkowane. Na łodydze też wyrastają liście, ale dużo mniejsze.

Kwiaty

Kwiaty zebrane są w koszyczki. Koszyczki wyrastające na długich szypułkach w górnej części łodygi tworzą wiechę. Bardzo charakterystyczną cechą jest to, ze koszyczki mają od zewnątrz zielone, haczykowate łuski okrywy. Wewnętrzna warstwa okrywy to szczeciniaste plewinki. Fioletowo-różowej barwy, przedprątne^[1] kwiaty kwitną w miesiącach VII – VIII. Zapylane są przez owady.

Owoc

Niełupka. Owoce rozsiewane są głównie przez zwierzęta (zoochoria), do sierści których koszyczki kwiatowe przyczepiają się haczykowatymi łuskami okrywy koszyczka.

Biotop, wymagania

Jest pospolity na całym niżu Polski, w górach jest nieco rzadszy i spotkać go można tylko w niższych partiach gór. Rośnie na dobrych glebach, przy drogach, na przychaciach, w zaroślach nadrzecznych. Roślina ruderalna, hemikryptofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Artemisietalia, Ass. Arctio-Artemisietum.^[2]

Zmienność

Tworzy mieszańce z gatunkami: łopian gajowy (Arctium nemorosum), ł. mniejszy (Arctium minus) i ł. pajęczynowaty (Arctium tomentosum).

Korzenie

Zastosowanie

• Roślina lecznicza :
• Surowiec zielarski : Wykorzystuje się głównie korzenie (Radix Bardanae). Zawierają cukier inulinę, białka, tłuszcze, związki poliacetylenowe, fitosterole, nieduże ilości olejków eterycznych, glikozydy, saponiny, dużo siarki, fosforu, witaminę C.
• Działanie : Wykazuje silne działanie antybakteryjne, grzybobójcze, przeciwzapalne. Działa także moczopędnie i napotnie. Zmniejsza wydzielanie soku żołądkowego, zwiększa natomiast wydzielanie śluzów w przewodzie pokarmowym. Dlatego też korzeń łopianu stosowany jest wewnętrznie w leczeniu nieżytów przewodu pokarmowego, w stanach zapalnych dróg moczowych i pęcherzyka żółciowego, w niewydolności wątroby, zaburzeniach przemiany materii. Wykazuje też pozytywne działanie na skórę. Zewnętrznie stosowany jest do leczenia czyraków, trądziku, świądu skóry, łupieżu. Zapobiega również wypadaniu włosów i łupieżowi. Do tych celów najlepiej jest wykonać z korzenia łopianu macerat, odwar lub sok. Macerat można uzyskać za pomocą miksera, lub tarki ręcznej, sok można otrzymać z maceratu przeciskając go przez sitko, lub za pomocą sokowirówki. Maceratem lub szmatką nasyconą sokiem łopianu obkłada się odpowiednie miejsca na skórze.
  • Zbiór i suszenie : Korzenie wykopuje się już jesienią pierwszego roku wegetacji, gdy roślina nie wytworzyła jeszcze łodygi kwiatowej, lub na drugi rok na wiosnę. Korzeń myje się, suszy, kroi na mniejsze kawałki i suszy w temperaturze 50 – 60 stopni Celsjusza.^[3][4]

Ciekawostki

• Korzeń łopianu, łodygi i ogonki liściowe są jadalne (na surowo). Można je też kisić,
• Indianie Irokezi suszyli korzenie łopianu przy ogniu i gromadzili na zimę. Jedli je po dłuższym moczeniu w wodzie,
• W Japonii, Chinach i na Jawie uprawia się go jako warzywo.

Przypisy

Bibliografia

Zobacz też

Olej z łopianu