Biedrzeniec anyż

Article on other languages:

• اليانسون
• Anis
• Анасон
• Anís
• Bedrník_anýz
• Anis
• Anis
• Anise
• Pimpinella_anisum
• Anizo
• Anis_vert
• Anís
• Anis
• Anis
• Adas_manis
• Anice
• אניס
• Parastais_anīss
• Anäis
• Anyžinė_ožiažolė
• Ánizs
• Jintan_manis
• Anijs
• アニス
• Anis
• Anis
• Anason
• Anis
• Анис_обыкновенный
• Pimpinella
• Aníz_(korenina)
• Janež
• Анис
• Anisruoho
• Anis
• Anason
• Аніс

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Biedrzeniec anyż
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	araliowce
Rodzina	selerowate
Rodzaj	biedrzeniec
Gatunek	biedrzeniec anyż
Nazwa systematyczna
Pimpinella anisum L.
Sp. Pl.2. 1753
Synonimy
Anisum vulgare Gaertn.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Owoce anyżu

Biedrzeniec anyż (anyż, anyżek) (Pimpinella anisum L. – gatunek jednorocznej rośliny pochodzący z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego. Prawdopodobnym przodkiem rośliny uprawnej jest biedrzeniec kretycki (Pimpinella cretica Poir) pochodzący z wyżyn Iranu. W Polsce jest uprawiany (rzadko) i czasami przejściowo dziczejący (efemerofit).

Charakterystyka

Łodyga

Do 50 cm wysokości. Dęta (pusta w środku, w międzywęźlach), okrągła, płytko bruzdkowana. Rozgałęziona na 2/3 wysokości.

Liście

Zmienne w zależności od umiejscowienia. Najniższe długoogonkowe, okrągławe, ząbkowane; środkowe również długoogonkowe, ale 3-5 sieczne, ząbkowane; górne liście siedzące, 2-3-krotnie pierzastosieczne lub niepodzielone.

Kwiaty

Białe, płatki owłosione, odpadające, zebrane w płaskie baldachy, złożone z 5-10 szypułek; baldaszki 4-9-kwiatowe. Kwitnie czerwiec – lipiec. Obcopylne, miododajne.

Owoc

Rozłupnia do 5 mm dł. o gruszkowatym kształcie, rozpadająca się na dwie rozłupki o zielonkawoszarym kolorze i szorstkiej fakturze.

Korzeń

Cienki, palowy.

Zastosowanie

• Roślina lecznicza
  • Historia uprawy: Najstarsze wzmianki o anyżu pochodzą z egipskiego papirusu Ebersa (1500 r. p.n.e.). W Polsce uprawiany jest od średniowiecza, kiedy to został sprowadzony przez benedyktynów.
  • Uprawa: Nasiona w kwietniu wysiewa się do gruntu, owoce zbiera się w końcu sierpnia. Osypują się. Nierównomierne dojrzewanie. Zbieramy, gdy owoce głównych baldachów są twarde, szarobrunatne. Plon 1t/ha.
  • Surowiec zielarski: Owoce anyżu (Fructus Anisi) zawierające olejek eteryczny 1,5-3% zawierający 28% tłuszczu, a także białka i cukry. Wytwarza się z niego olejek anyżowy (Oleum Anisi), którego głównym składnikiem (90%) jest anetol i syrop anyżowy (anyżkowy, Sirupus Anisi).
  • Działanie:Owoce działają wykrztuśnie (składnik syropów), rozkurczowo, moczo- i wiatropędnie, także pobudzają laktację. Działają także w niewielkim stopniu przeciwbakteryjne.
• Olejek anyżowy jest środkiem smakowym i aromatycznym wykorzystywanym w przemyśle spożywczym, perfumeryjnym i farmaceutycznym oraz spirytusowym (anyżówka). Działa: zewnętrznie odkażająco na skórę, toksycznie na pasożyty, odstraszająco na owady; wewnętrznie wykrztuśnie i rozkurczająco – do inhalacji, w pediatrii jako środek wiatropędny.
• Wytłoki anyżowe oraz słoma stanowią cenny dodatek paszowy dla bydła zwiększający jego laktację.

Ciekawostki

• Anyżowi przypisuje się również magiczne właściwości. Zasuszone ziele lub jego owoce, wąchane bądź noszone na szyi w woreczku koloru niebieskiego lub fioletowego (barwy magiczne) sprawiać ma wyostrzenie zdolności parapsychicznych.