Dorasta do 250 cm (w bardzo sprzyjających warunkach do 300 cm i więcej), rozgałęziona. Części zielone roślin (szczególnie żeńskich) pokryte gruczołowymi włoskami wydzielającymi intensywny zapach.
Roślina dwupienna - rośliny męskie to płoskonki, płaskonie lub płoskuny, a żeńskie to głowacze. Kwiaty żeńskie zebrane są po dwa w kątach małych liści w kłosy pozorne i posiadają niepodzielony, pojedynczy okwiat. Kwiaty męskie, barwy białozielonkawej, zebrane w wiechy znajdujące się w kątach łuskowatych liści. Długość pojedynczego kwiatu do 6 mm.
W obrębie gatunku wyróżnia się 2-3 taksony w randze podgatunków lub odmian, rzadko ujmowane są one jako osobne gatunki.
Cannabis sativa subsp. sativa (=C. sativa var. vulgaris);
Cannabis sativa subsp. indica (Lam.) E. Small & Cronq. 1976 - podgatunek indyjski bywa przez niektórych wydzielany w osobny gatunek - konopie indyjskie (C. indica Lam.). Od podgatunku nominalnego różni się m. in. wysokością do 200 cm, szerokimi liścmi, złożonymi z 9-11 odcinków, kwiaty żeńskie bez okwiatu. Występuje w Indiach, Iranie i Afganistanie.
Niekiedy wyróżniane są także konopie dzikie (Cannabis sativa var. ruderalis, C. ruderalis).
W konopiach zidentyfikowano ponad 400 substancji chemicznych, z których około 100 odpowiada za ich charakterystyczny zapach. Większość z nich to lotne terpeny i seskwiterpeny[2]. Składniki odpowiedzialne za psychoaktywność konopi to kanabinoidy.
Najważniejsze związki występujące w konopiach to[3]:
tlenek kariofilenu (wykrywany przez psy tropiące narkotyki)[4]
Najbardziej znanym kanabinoidem jest Δ9-THC, który wywołuje takie reakcje organizmu jak odprężenie, poczucie euforii, wzmożone poczucie nowości, zmienione poczucie czasu i przestrzeni oraz pobudzenie apetytu i wrażeń seksualnych. Zarówno u ludzi jak i u zwierząt występują dwa rodzaje receptorów kanabinoidowych oznaczonych CB1 and CB2. Uaktywnienie ich jest przyczyną farmakologicznych i psychotropowych właściwości spożywania kanabinoidów.
Konopie zawierają także pokrewną grupę składników określaną jako kaniflawiny (ang. cannflavins). Sugeruje się, że te składniki przyczyniają się do korzystnego działania kanabinoidów takich jak analgezja (zmniejszenie odczucia bólu) oraz działania przeciwzapalnego - i jako takie są bardziej efektywne od aspiryny[potrzebne źródło].
Brytyjska firma farmaceutyczna jest producentem preparatu o nazwie handlowej Sativex, który jest stosowany u pacjentów chorujących na stwardnienie rozsiane w celu uśmierzenia bólów neuropatycznych i zmniejszenia spastyczności mięśni. Ten preparat jest podawany w postaci aerozolu na błonę śluzową jamy ustnej, ale działa psychoaktywnie.
Czynnikami aktywnymi Sativeksu są uzyskiwane z konopi indyjskich tetrahydrokanabinol (THC)i kanabidiol (CBD). Każda aplikacja sprayu zawiera ustaloną dawkę tych substancji: 2,7 mg THC i 2,5mg CBD.
Sativex jest dostępny na receptę w Kanadzie, Wielkiej Brytanii i niektórych innych krajach. Pierwsze doniesienia na temat skuteczności tego preparatu są pozytywne.[5]
↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju konopie wg Reveala