Article on other languages:
- بصل
- Sevói
- Siwilla
- Кромид_лук
- Ceba
- Cibule_kuchyňská
- Løg
- Zwiebel
- Sibul
- Κρεμμύδι
- Onion
- Allium_cepa
- Cepo
- Tipula
- پیاز
- Oignon
- Civole
- Uinnean
- Cebola
- 양파
- प्याज़
- Cybličkowacy_kobołk
- Bawang_Bombay
- Itswele
- Allium_cepa
- בצל_הגינה
- Inkoko
- Zonyon
- Pîvaz
- Cepa
- Valgomasis_svogūnas
- Vöröshagyma
- कांदा
- Bawang
- Ui_(bolgewas)
- タマネギ
- Lauk
- Ceba
- Cebola
- Öllisch
- Ceapă
- Siwilla
- Репчатый_лук
- Qepa
- Cesnak_cibuľový
- Čebula
- Cwibla
- Црни_лук
- Keltasipuli
- Lök_(art)
- Sibuyas
- ఉల్లిపాయ
- หอมใหญ่
- Hành_tây
- Onioni
- Soğan
- Andjoen
- צוויבל
- 洋蔥
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
| Cebula zwyczajna | |
 |
|
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | jednoliścienne |
| Rząd | amarylkowce |
| Rodzina | czosnkowate |
| Rodzaj | czosnek |
| Gatunek | cebula zwyczajna |
| Nazwa systematyczna | |
| Allium cepa L. | |
 Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons |
|
Cebula zwyczajna, cebula jadalna, czosnek cebula (Allium cepa L.) – gatunek rośliny należący do rodziny czosnkowatych. Pochodzi z Azji Środkowej. Botaniczna nazwa tej rośliny to czosnek cebula, w użyciu jest jednak głównie nazwa cebula.
Spis treści |
Morfologia
- Łodyga
- Jest bardzo skrócona (tzw. piętka). Cebula wytwarza natomiast łodygę pozorną (zw. szyjką) będącą skupieniem liści.
- Liście
- Częścią jadalną cebuli są zgrubiałe pochwy liściowe (białe, fioletowe, żółte) z dolnej części rośliny i nieco mniej popularne – zielone rurkowate liście szczypioru z górnej.
- Kwiaty
- W drugim roku uprawy cebula wytwarza pędy kwiatostanowe wysokości 90-190 cm zakończone kulistymi baldachami zawierającymi 50-1000 kwiatów.
- Owoce
- Torebki zawierające zwykle 6 trójgraniastych czarnych pomarszczonych nasion (250-370 szt./g).
- Korzeń
- Cebula wytwarza wiązkowy system korzeniowy sięgający 30-40 cm.
Biologia
Roślina dwuletnia rzadziej bylina. Cebula zawiera enzym LFS który ulega przekształceniu w kwasy sulfonowe po zmieszaniu z aminokwasami zawartymi w cebuli, a następnie do sulfinu etylu, który wydzielony do powietrza, podrażnia śluzówkę oczu. Dlatego płaczemy przy krojeniu cebuli.
Uprawa
- Wymagania
- Cebula jest rośliną klimatu umiarkowanego, optymalna temperatura kiełkowania wynosi 20°C, choć kiełkuje już przy 5°C.
- Ze względu na płytki system korzeniowy roślina wrażliwa jest na niedobór wody.
- Powinna być uprawiana w drugim roku po nawożeniu obornikiem i nie częściej niż co 3-4 lata na tym samym stanowisku.
- Najwyższy plon cebuli uzyskuje się na glebach próchniczych, lessach, madach; nie udaje się na gruntach podmokłych i kwaśnych (optymalnie 6,5-7,0 pH).
- Jest bardzo czuła na brak w glebie składników pokarmowych takich jak azot (brak wzrostu, żółknienie), fosfor (powolny wzrost), potas (brązowienie wierzchołków szczypioru).
Odmiany
- Odmiany uprawne
- 'Dako' – cebule duże, spłaszczone, jasnożółte; smak łagodny; średnio wczesna.
- 'Rawska' – cebule kuliste, słomkowe lub słomkowobrązowe; smak łagodny; późna.
- 'Wolska' (podobne 'Czerniakowska' , 'Kutnowska' , 'Sochaczewska' , 'Warszawska') – cebule nierówne o różnych kształtach; smak łagodny; średnio późne lub późne; dobrze się przechowują.
Twórcą cebuli wolskiej był Czesław Zajkowski - przed wojną posiadacz gospodarstwa ogrodniczego na warszawskiej Woli u zbiegu ulic Wolskiej, Elekcyjnej.
- 'Żytawska' – cebule średniej wielkości, spłaszczone, słomkowożółte; smak ostry; późna.
- 'Dymka' – cebule małe.
- Odmiany botaniczne
- cebula kartoflanka (Allium cepa L. var. agregatum Don.) – odmiana ta tworzy gniazda składające się z kilku, kilkunastu różnych cebulek twardych o ostrym smaku i zapachu; ma mniejsze wymagania glebowe; do spożycia przeznacza się większe cebule, do sadzenia mniejsze; rzadko wytwarza pędy kwiatostanowe.
- cebula wielopiętrowa (Allium cepa var. proliferum Targioni-Tozzetti)
