Celuloza

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
Ten artykuł dotyczy błonnika. Zobacz też: Celuloza - serial telewizyjny.
Celuloza jako polimer glukozy
Trójwymiarowa struktura celulozy z czterema widocznymi jednostkami glukozy. (Czarny=węgiel; czerwony=tlen; biały=wodór.)

Celuloza (C6H10O5)n - nierozgałęziony biopolimer, polisacharyd, o cząsteczkach złożonych z kilkunastu do kilkuset tysięcy jednostek glukozy połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi.

Celuloza jest podstawowym składnikiem ścian komórkowych roślin.

Właściwości

Celuloza jest nierozpuszczalna w wodzie, kwasach, alkilach. W środowisku wodnym rozpuszcza się w odczynniku Schweizera - [Cu(NH3)4](OH)2.

Łatwo się estryfikuje tworząc mi. triazotan celulozy oraz trioctan celulozy (jedwab octanowy).

Występowanie

  • pnie drzew
  • źdźbła traw
  • łodygi krzewów
  • korzenie, liście
  • inne części roślin
  • niemal czystą celulozę zawiera len, bawełna, konopie

W szczątkach roślin średnia zawartość celulozy wynosi 45%, przy czym może być dużo wyższa (90% w nasionach topoli).

Jest nierozpuszczalna w wodzie, bez smaku i zapachu.

W warunkach tlenowych rozkładana jest przez wiele gatunków grzybów oraz bakterie celulolityczne (cytofagi i sporocytofagi) z wytworzeniem wody i dwutlenku węgla. Beztlenowy rozkład celulozy przeprowadzają bakterie z rodzaju Clostridium znajdujące się w żwaczu przeżuwaczy z wytworzeniem metanu, natomiast bakterie z rodzaju Cellulomonas hydrolizują celulozę na krótsze łańcuchy, do glukozy włącznie. Ssaki nieposiadające w przewodzie pokarmowym bakterii trawiących celulozę nie mogą wykorzystywać jej jako źródła energii, a jedynie jako składnik objętościowy pożywienia.

Celuloza jest bardzo ważnym składnikiem w naszej diecie, gdyż ułatwia właściwe funkcjonowanie przewodu pokarmowego:

Zastosowania

Z celulozy produkuje się papier, lakiery, bawełnę strzelniczą, sztuczny jedwab, oraz błony fotograficzne.

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.