Czeremcha zwyczajna, cz. pospolita, śliwa kocierpka, trzemcha, czeremucha, smrodynia (Padus avium Mill.) – gatunekdrzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych. Występuje w całej Europie oraz w Azji Mniejszej. W Polsce jest rośliną pospolitą.
Drzewo dorasta do 15 m wys., krzew od 0,5 do 4 m wys. Ma szeroką, jajowatą koronę i zwisające gałęzie. Często rozrasta się na wiele pni. Roślina łatwo wytwarza pędy odroślowe, tworząc formę krzewiastą.
Jasnozielone, eliptyczne, wydłużone, bardzo gładkie, nieco skórzaste i połyskujące, ustawione skrętolegle. Blaszka liściowa o ostro i dość płytko piłkowanych brzegach, ma długość do 12 cm i posiada do 12 nerwów bocznych. U podstawy blaszki występują 1-2, łatwo odpadające, zielonkawe gruczołki miodnikowe. Roztarte liście wydzielają silny zapach.
Na rocznych pędach nieliczne przetchlinki, pędy dość drobne i niezbyt liczne. Kora ciemna, roztarta wydziela zapach migdałów. Pączki bardzo smukłe, spiczaste, przylegające do gałązek.
Białe, oszałamiająco pachnące. Związki lotne wydzielane przez kwiaty zawierają dużo bakteriobójczych fitoncydów, roztarte w palcach śmierdzą. na brzegach korony delikatnie ząbkowane, owadopylne. Zebrane są w kwiatostan – grono o długości do 15 cm.
Kuliste, błyszczące, czarne, słodkogorzkie pestkowce o wielkości grochu, średnica ok. 8 mm. Są jadalne, z lekkim gorzkawym posmakiem (im później zebrane, tym mniej gorzkie).
Sztuka kulinarna : wysuszone owoce wykorzystywane są na Syberii jako składnik nalewek i przyprawa do pierogów.
Ciekawostki
Najgrubsza czeremcha zwyczajna rośnie koło Poznania, w miejscowości Brączewo, w leśnictwie Daniele (nadleśnictwo Oborniki). Ma obwód 163 cm i wysokość 17 m[4].
W medycynie ludowej uznawana była za roślinę leczniczą - m. in. ma własności odkażające.
Przypisy
↑ Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.