Dźwięk

Poll without page-refresh

Article on other languages:

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Administratorze! Do historii tego artykułu dołącz historię zintegrowanych stron Dźwięki słyszalne, Dźwięk.

Dźwięk – wrażenie słuchowe spowodowane falą akustyczną rozchodząca się w ośrodku sprężystym (ciele stałym, płynie, gazie). Częstotliwości fal, które są słyszalne dla człowieka zawarte są w paśmie między wartościami granicznymi od ok. 16 -20 Hz do ok. 16 -20 kHz.

Spis treści

1 Dźwięki słyszalne
2 Inne przejawy fali akustycznej
3 Historia rejestracji dźwięku
4 Cechy dźwięku
5 Klasyfikacja dźwięków ze względu na barwę
6 Zobacz też

Dźwięki słyszalne

Używa się też terminu dźwięki słyszalne – na określenie dźwięków z zakresu częstotliwości i natężeń, które rejestruje człowiek, dla odróżnienia od dźwięków zbyt cichych bądź zbyt niskich (bliskie infradźwięki) lub zbyt wysokich (na pograniczu ultradźwięków), by mogły być zarejestrowane przez ludzkie ucho przeciętnego człowieka. Człowiek, jak i zwierzęta, odbiera dźwięki słyszalne poprzez zmysł nazywany słuchem, którego narządem są uszy. Natężenie dźwięku można wyrazić w postaci W m^-2, jednak powszechniejsze jest podawanie wartości poziomu natężenia dźwięku w decybelach.

Dźwięki słyszalne przez poszczególnych ludzi mogą różnić się zarówno w zakresie częstotliwości, jak i głośności. Regułą jest, że wraz z wiekiem zakres częstotliwości się zawęża (dotyczy to szczególnie częstotliwości wysokich) oraz podnosi się dolna granica poziomu głośności słyszanych dźwięków. Zjawisko niedosłuchu dotyka ostatnio coraz częściej również młodych ludzi, z powodu powszechnego użycia słuchawek dousznych.

Istoty żywe przetwarzają dźwięki w określony sposób. Pierwszy etap to rejestracja wartości ciśnienia w funkcji czasu. Gdy dźwięk składa się z wielu interferujących fal, uzyskany wykres można opisać podając ich parametry - amplitudę, fazę, oraz częstotliwość. Takie przekształcenie nosi nazwę transformaty Fouriera. Następnie uzyskane wartości amplitudy są poddawane logarytmowaniu (np. Prawo Webera-Fechnera), dzięki czemu słabe dźwięki są tak samo rozróżnialne jak silne. W efekcie istoty żywe uzyskują strumień danych, który reprezentuje najważniejsze cechy dźwięku. Człowiek używa tej metody do rozpoznawania mowy mimo występowania silnych zakłóceń (np. rozmowa w tłumie).

Inne przejawy fali akustycznej

Drgania akustyczne, których częstotliwość jest tak mała, że nie są słyszalne nazywamy infradźwiękami (niższe niż 16 Hz), zaś te których częstotliwość jest większa od granicznej, również niesłyszalne, nazywamy ultradźwiękami (wyższe od 20kHz). Dźwięk, jako rozprzestrzeniające się drgania cząsteczek, może rozchodzić się tylko w ośrodku sprężystym jako fala dźwiękowa.

Historia rejestracji dźwięku

Pierwszego zapisu dźwięku za pomocą urządzenia zwanego fonografem dokonał w 1877 r. Amerykanin Thomas Alva Edison. Drgająca membrana przechwytywała dźwięki i przekazywała je do igły żłobiącej spiralny rowek w obracającym się wałku pokrytym metalową folią. Ponowne przejście igły wzdłuż wyrytych na wałku rowków umożliwiało wprawienie w ruch innej membrany połączonej z tubą głosową.

Obecnie na podstawie wiedzy o właściwościach słuchu stało się możliwe zaprojektowanie komputerowych formatów rejestracji dźwięku jak MP3, które zapisują muzykę w mniejszej ilości informacji niż format plików WAV. Format ten jest silnie stratny, ale wyeliminowana informacja jest nieistotna, ponieważ nie jest rejestrowana przez ucho przeciętnego człowieka.