Dipsacales

Article on other languages:

• Dipsacal
• Kartebolle-ordenen
• Kardenartige
• Dipsacales
• Dipsacales
• Dipsacales
• Dipsacales
• Mácsonyák
• Dipsacales
• マツムシソウ目
• 산토끼꽃목
• Karšuliečiai
• Dipsacales
• Dipsacales
• Szczeciowce
• Ворсянкоцветные
• Dipsacales
• Bộ_Tục_đoạn
• 川续断目

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Szczeciowce
Czarcikęs łąkowy Succisa pratensis
Systematyka
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	szczeciowce
Nazwa systematyczna
Dipsacales Dumort. 1829
Synonimy
Adoxales Nakai, Caprifoliales Lindley, Lonicerales T. Leibe, Viburnales Dumortier, Dipsacanae Takhtajan, Caprifoliopsida Endlicher, Loniceropsida Brongniart

Szczeciowce (Dipsacales Dumort., Anal. Fam. Pl. 29. 1829) rząd roślin należący w systemie Reveala do klasy Rosopsida Batsch. Jest blisko spokrewniony z astrowcami i selerowatymi (baldaszkowatymi), z którymi tworzy wspólny klad różowców właściwych II (ang. euasterids II). Dawniej uważano, że szczeciowce są najbliżej spokrewnione z rzędem dereniowców Cornales^[1], które obecnie sytuowane są u podstawy wspólnego pnia kladu astrowych (asterids). Szczeciowce powstały w okresie między 111 a 93 milionami lat temu (niektóre analizy sugerują ich powstanie już 140 milionów lat temu^[2]). Istotne zróżnicowanie w obrębie roślin nastąpiło jednak stosunkowo niedawno (10 milionów lat temu), kiedy to wyodrębniły się rodziny kozłkowatych i szczeciowatych^[3]. Rośliny tu zaliczane występują głównie na obszarach o klimacie umiarkowanym i śródziemnomorskim na półkuli północnej.

Charakterystyka

Pokrój

Drzewa, krzewy i rośliny zielne.

Liście

Naprzeciwległe, u podstawy zwykle zbiegające, na brzegu gruczołowato ząbkowane. Zwykle niepodzielone, rzadziej pierzasto wcinane. Wiązki przewodzące w ogonku liściowym łukowate. Pąki okryte łuskami.

Kwiaty

Niewielkie lub średniej wielkości, zwykle obupłciowe, o symetrii promienistej, rzadziej grzbiecistej. Kielich jest trwały, pozostaje na owocu, korona zrosłopłatkowa 4-5 płatkowa. Pręciki w jednym okółku, w kwiatach grzbiecistych mniej liczne. Słupek jest dolny i złożony z 2-5 owocolistków. Kwiaty zebrane są w kwiatostany usytuowane na krańcach pędów.

Systematyka

Przynależność do rzędu 45 rodzajów grupujących 1090 gatunków jest współcześnie akceptowana w różnych systemach, ujęcia systematyczne różnią się w sposobie grupowania rodzajów w rodziny, których wyróżnianych jest od 2 do 7. Odmienny system hierarchizacji zawarty jest w systemieTakhtajana (1997), który wyróżnił trzy rzędy Dipsacales, Adoxales i Viburnales połączone w obrębie nadrzędu Dipsacanae (odpowiadającego rzędowi Dipsacales w ujęciu systemu Reveala i APG II).

Wg systemu Reveala rząd szczeciowce należy do gromady okrytonasienne, podgromady Magnoliophytina, klasy Rosopsida, podklasy dereniowe, nadrzędu Dipsacanae. ^[4]

• Rodzina: bzowate (Sambucaceae Batsch)
• Rodzina: kalinowate (Viburnaceae Raf.)
• Rodzina: kozłkowate (Valerianaceae Batsch)
• Rodzina: piżmaczkowate (Adoxaceae Trautv.)
• Rodzina: przewiertniowate (Caprifoliaceae Juss.)
• Rodzina: szczeciowate (Dipsacaceae Juss.)
• Rodzina: Morinaceae Raf. -

Kladogram rzędu z podziałem na rodziny Angiosperm Phylogeny Website^[2] (aktualizowany System APG II):

Przypisy

Bibliografia