Article on other languages:
- تربة
- Laq'a
- মৃত্তিকা
- Глеба
- Tlo
- Почва
- Sòl
- Půda_(pedologie)
- Pridd
- Jord
- Boden_(Bodenkunde)
- Muld
- Έδαφος
- Soil
- Мода
- Suelo
- Grundo
- خاک
- Sol_(pédologie)
- Solo
- 흙
- Tlo
- Tanah
- Jarðvegur
- Suolo
- קרקע
- Жер
- Augsne
- Dirvožemis
- Talaj
- Почва
- മണ്ണ്
- Tanah
- Bodem
- 土壌
- Jord
- Jord
- Solo
- Sol_(strat_al_Pământului)
- Allpa
- Почва
- Soil
- Pôda
- Prst_(pedologija)
- Едафски_фактори
- Tlo
- Maalaji
- Jord_(mark)
- Lupa
- ดิน
- Đất
- Гил
- Toprak
- Ґрунти
- באדן
- 土壤
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
Gleba - biologicznie czynna powierzchniowa warstwa litosfery, powstała ze skały macierzystej pod wpływem czynników glebotwórczych (głównie organizmów żywych, klimatu i wody) i podlegająca stałym przemianom. Gleba składa się z trzech faz:
- stałej – obejmującej cząstki mineralne, organiczne i organiczno-mineralne o różnym stopniu rozdrobnienia
- ciekłej – wody, w której są rozpuszczone związki mineralne i organiczne tworzące roztwór glebowy
- gazowej – mieszaniny gazów i pary wodnej
Wzajemny układ trzech faz może ulegać znacznym zmianom pod wpływem procesów glebotwórczych i ingerencji człowieka. Kształtowanie stosunków ilościowych pomiędzy poszczególnymi fazami można osiągnąć przez wykonanie melioracji wodnych, agromelioracji, fitomelioracji, uprawę roli itp. Stosunki ilościowe trzech faz w glebie charakteryzuje się przez określenie gęstości objętościowej, porowatości, wilgotności i zwięzłości. Ze względu na zróżnicowanie materiału glebowego w profilu wyróżnia się gleby:
- całkowite, które w całym profilu (do 1,5 m) są zbudowane z tego samego materiału, np. z piasku, gliny, pyłu; zróżnicowanie uziarnienia profilu powodują wyłącznie procesy glebotwórcze
- niecałkowite, które do głębokości 1,5 m zawierają przynajmniej dwie różne warstwy, np. piasek do głębokości 0,8 m, a poniżej glinę.
Na podstawie składu granulometrycznego, oraz wielkości oporów, na jakie napotykają narzędzia i maszyny uprawowe, gleby dzieli się na:
- lekkie, zawierające do 18% części spławialnych i stawiające stosunkowo mały opór narzędziom uprawowym; są łatwe do uprawy dzięki małej zwięzłości w stanie suchym i niezbyt dużej przylepności w stanie mokrym; ich żyzność i urodzajność oraz właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne zależą od średnicy ziaren piasku, zawartości części spławialnych i próchnicy; w praktyce gleby te nazywane są glebami piaskowymi
- średnie, zawierające 20-35% części spławialnych i stawiające średni opór narzędziom uprawowym
- ciężkie, zawierające ponad 50% części spławialnych i stawiające duży opór narzędziom uprawowym; mają wąski przedział optymalnej wilgotności uprawowej, w którym normalna uprawa mechaniczna jest możliwa
- bardzo ciężkie (minutowe), posiadające bardzo wąski przedział optymalnej wilgotności uprawowej; gleby te są bardzo trudne do uprawy.
Proces glebotwórczy trwa cały czas i jest nieodłącznym elementem przemian zachodzących w ekosystemie. Gleba jest środowiskiem życia i źródłem składników odżywczych dla wielu gatunków mikroorganizmów i podziemnych organów roślin wyższych.
Badaniem gleb zajmuje się gleboznawstwo, a ich rozmieszczeniem przestrzennym - geografia gleb.
1.Gleba-Powierzchniowa,cięka warstwa litosfery.
2.Skład gleby
-sole mineralne
-pruchnica(martwe szczątki roślin i zwierząt)
-woda
-powietrze
-organizmy żywe(kret,mrówki,dzdzownice,nornice,żuki) i roślinne(korzenie)
3.Wytworzenie 2,3 cm. gleby-Trwa 200-1000 lat,tworzenie się gleby następuje w wyniku wietrzenia skał,pos wpływem czynników klimatycznych,oraz działalności organizmów żywych.
4.Czynniki wpływające na rodzaj gleby:
-klimat,
-położenie geograficzne,
-proces wietrzenia,
-rodzaj skał,
-bogactwo świata roślinnego i zwierzęcego,
-ilość bakterii,
-ilość wody
5.Przekrój pionowy przez glebe: (od dołu)
-skała macierzysta,
-zwietrzlina,
-poziom wmywania,
-poziom wymywania,
-pruchnica
6.Rodzaje gleb w zależności od strefy geograficznej:
a)Klimat rownikowy:
-żółtoziemy,
-czerwonoziemy,
-laterytowe,
-buroziemy,
b)Klimat zwrotnikowy:
-szaroziemy,
-gleby inicjalne,
-czerwonoziemy,
-żółtoziemy,
-laterytowe,
c)Klimat podzwrotnikowy:
-czerwonoziemy
-brązowe
-szaroziemy i buroziemy półpustyń,
d)Klimat umiarkowany:
-kasztanowce,
-czarnoziemy,
-brunatne,
-bielice,
e)Klimat okołobiegunowy:
-gleby tundry
7.Barwa gleby zależy od:
-związków żelaza, -ilości pruchnicy
