Gryzonie

Article on other languages:

• قوارض
• Gəmiricilər
• Fieslfiecha
• Glodari
• Гризачи
• Rosegador
• Hlodavci
• Cnofil
• Gnavere
• Nagetiere
• Τρωκτικά
• Rodent
• Rodentia
• Ronĝuloj
• Karraskari
• جوندگان
• Gnagdýr
• Rodentia
• Roedor
• 설치류
• गिलहरी
• Hrymzaki
• Glodavci
• Rodero
• Hewan_pengerat
• Nagdýr
• Rodentia
• מכרסמים
• მღრღნელები
• Rodentia
• Grauzēji
• Knabberdéieren
• Graužikai
• Rodentia
• Knaagdiere
• Rágcsálók
• Глодари
• Knaagdieren
• ネズミ目
• Gnagere
• Gnagarar
• Grugeux
• Rodentia
• Rodentia
• Gnaagdeerter
• Roedores
• Rozătoare
• Khankiq
• Грызуны
• Rodent
• Hlodavce
• Glodavci
• Глодари
• Jyrsijät
• Gnagare
• கொறிணி
• สัตว์ฟันแทะ
• Bộ_Gặm_nhấm
• Kemiriciler
• Гризуни
• Rawiant
• 啮齿目

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Gryzonie
Mysz kolczasta
Systematyka
Domena	eukarioty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Nadgromada	żuchwowce
Gromada	ssaki
Szczep	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Nazwa systematyczna
Rodentia
Bowdich, 1821
Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Gryzonie (Rodentia) – najliczniejszy rząd ssaków, obejmujący ok. 1 850 gatunków. Cechą charakterystyczną wszystkich gryzoni jest obecność stale rosnących siekaczy - dwóch (jedna para) w górnej i dwóch w dolnej szczęce oraz brak kłów. Większość gryzoni to zwierzęta roślinożerne, niektóre jednak nie stronią od pokarmu zwierzęcego. Zwierzęta te cechuje znaczna rozrodczość. Występują na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. Wcześniej zaliczane do nich były zajęczaki, obecnie wydzielone - głównie z powodu różnic w uzębieniu - jako odrębna, choć blisko spokrewniona grupa.

Uzębienie

W uzębieniu brak kłów, natomiast są siekacze bez korzenia, o nieskończonym wzroście, o kształcie dłutowatym. Stały wzrost siekaczy sprawia, ze gryzonie muszą nieustannie je ścierać. Trzonowce w liczbie zależnej od rodzaju, czasem brak ich zupełnie, jak np. u Muridae.

Budowa i pożywienie

Chodzą na całej stopie, palce ruchome, opatrzone pazurami, rzadziej paznokciami. Gryzonie to w większości zwierzęta roślinożerne, nieliczne tylko są wszystkożerne. Żywią się częściami twardymi, jak np. łodygami, korzeniami, ziarnem, owocami.

Rozród

Liczne gryzonie budują skomplikowane gniazda i nory, gdzie składają zapasy na zimę (patrz chomik). Niektóre zapadają w sen zimowy, inne natomiast odbywają wędrówki. Rodzą po kilka, kilkanaście młodych, i to 4—6 razy do roku. Samica ma na stronie brzusznej szereg gruczołów mlecznych.

Wiewiórka pospolita

Typowy dla gryzoni układ uzębienia

Portal:
Gryzonie

Występowanie

Do rozprzestrzenienia niektórych gryzoni (np. szczury i myszy) przyczynił się człowiek.

Systematyka

Ze względu na rozbieżności poszczególnych klasyfikacji poniżej wykazano rodziny gryzoni bez podziału na podrzędy.

Zobacz też

WWCPS (laboratoryjna linia szczura dzikiego)