Gwajakowiec lekarski (Guaiacum officinaleL.), zwany także gwajakowym drzewem lub gwajakiem właściwym - gatunek niewielkiego drzewa z rodziny parolistowatych (Zygophyllaceae). Jest rośliną wolno rosnącą w suchych, równinnych lasach. Występuje w Ameryce Środkowej. Gatunek od wieków jest eksploatowany, dlatego obecne zasoby są mocno ograniczone. Gatunek uznawany za zagrożony, chroniony konwencją CITES.
Wyrastają po 8-10 na szczytach gałązek. Mają głęboko i nierównodzielny 5-krotny kielich, 5-płatkową, dość dużą, błękitną koronę w której 1 płatek jest inny od pozostałych, oraz i słupek i 10 pręcików.
Skórzasta i nieco mięsista, czerwonożółta torebka z czarnymi nasionami.
Zastosowanie
Drewno ciężkie, twarde i przyjemnie pachnące. Wytwarza się z niego części maszyn, używane jest też w budownictwie okrętowym.
Drewno zawiera duże ilości żywicy, z której wytwarza się substancję o właściwościach wykrztuśnych (gwajakol), a także nalewkę gwajakową. Z drewna tego drzewa otrzymuje się lignum vitae in. palo santo (t.j. "drewno życia") używane tradycyjnie w Ameryce Południowej do leczenia różnych dolegliwości - od kaszlu do artretyzmu.
Z drewna wykonuje się tradycyjne naczynia (mate) do zaparzania yerba mate. Wykorzystywano także na drzewce włóczni i trzonki narzędzi.
Bibliografia
Janet Marinelli (red.): Wielka Encyklopedia Roślin. Warszawa: Świat Książki, 2006. ISBN 83-7391-888-4.
Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.