Jasnota purpurowa

Article on other languages:

• Rød_Tvetand
• Purpurrote_Taubnessel
• Lamium_purpureum
• Lamium_purpureum
• Čerwjena_cycawka
• Lamium_purpureum
• Raudonžiedė_notrelė
• Paarse_dovenetel
• ヒメオドリコソウ
• Punapeippi
• Rödplister

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Jasnota purpurowa
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	jasnotowce
Rodzina	jasnotowate
Rodzaj	jasnota
Gatunek	jasnota purpurowa
Nazwa systematyczna
Lamium purpureum L.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Jasnota purpurowa (Lamium purpureum) – gatunek rośliny jednorocznej lub rośliny dwuletniej, należący do rodziny jasnotowatych (dawniej nazywanej rodziną wargowych). Jest rośliną pospolitą na całym terenie Polski, zarówno na niżu, jak i w niższych partiach gór. Pochodzi z Azji, w Polsce jest prawdopodobnie archeofitem.

Charakterystyka

Łodyga

Czterokanciasta, wzniesiona, lub rozesłana, dołem zielona, górą często wybarwiona na kolor różowy. Cała łodyga jest naga, lub nieco tylko owłosiona na krawędziach. Przy ziemi rozgałęzia się. Osiąga wysokość 10- 30 cm.

Liście

Ulistnienie nakrzyżległe, liście karbowane, połyskujące, spodem nagie, na górnej powierzchni mają krótkie włoski. Dolne liście na dłuższych ogonkach, sercowatookrągłe, górne okrągłe, na krótszych ogonkach. Liście na czycie łodygi często wybarwione na różowy kolor. Unerwienie łukowato pierzaste i słabo widoczne, w kątach liści występują zawiązki bocznych odgałęzień. Wydzielają charakterystyczny, nieprzyjemny i dość silny zapach, bardzo podobny do zapachu jasnoty białej.

Kwiaty

Różowopurpurowe, wyrastają w okółkach w kątach liści na szczycie łodygi. Mają wyraźnie grzbiecistą, dwuwargową budowę, przy czym warga dolna jest ciemniejsza, górna jest krótko owłosiona, bez podłużnych krawędzi. Kwiaty o długości 1 – 1,5 cm mają szyjkę słupka zagłębioną pomiędzy czterema wypukłymi komorami, kielich trwały, zrosłodziałkowy. Rurka korony wewnątrz ma pierścień włosków. Kwitnie cały rok i jest rośliną miododajną. Pręciki i słupek dojrzewają równocześnie. Zapylana jest przez błonkówki. W klejstogamicznie zamkniętych kwiatach następuje samozapylenie^[1].

Owoc

Żółtoszare i biało cętkowane rozłupki o odwrotnie jajowatym kształcie, z zewnątrz zaokrąglone, na szczytach skośnie ścięte, o długości ok. 2 mm. Nasiona posiadające elajosom roznoszone są przez mrówki (zoochoria).

Biotop, wymagania

Rośnie na przydrożach, rumowiskach, przy ogrodzeniach, w zaroślach, w rowach, najchętniej na żyznych, gliniastych glebach. Roślina azotolubna. Zwykle tworzy skupienia. Jest rośliną ruderalną i jednym z chwastów w uprawach rolniczych, szczególnie w uprawach warzyw. Hemikryptofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Polygono-Chenopodion.^[2]

Zmienność

Tworzy mieszańce z jasnotą białą. ^[3]

Przypisy

Źródła