Kuklik pospolity

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
Kuklik pospolity
Systematyka wg Reveala
Domena jądrowce
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada okrytonasienne
Klasa Rosopsida
Rząd różowce
Rodzina różowate
Rodzaj kuklik
Gatunek kuklik pospolity
Nazwa systematyczna
Geum urbanum L.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons
Gatunek leczniczy
Morfologia
Kuklik pospolity - kwiat

Kuklik pospolity (Geum urbanum L.) - gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny różowatych. Występuje w Ameryce Północnej, Azji, Europie, a jako gatunek zawleczony również w Australii.[1] W Polsce jest pospolity na całym niżu i w niższych położeniach górskich.

Kuklik pospolity - owoc

Spis treści

Charakterystyka

Kłącze
Czerwonobrunatne, stożkowate. Ma gorzki smak i zapach podobny do goździków.
Łodyga
Wyprostowana, sztywna, miękko owłosiona. Wysokość 30-60 cm.
Liście
Wyrastające na długich szypułkach, miękkoowłosione, dolne - przerywano-lirowato-pierzaste, górne trzylistkowe.
Kwiaty
Żółte, w czasie kwitnienia wzniesione do góry, kielich z kieliszkiem. Płatki korony pięciokrotne, odwrotnie jajowate u nasady klinowate, bez dłuższego paznokcia. Są przedprątne, zapylane przez owady, które przylatują do nektaru wydzielanego przez zielony pierścieniowaty miodnik. Kwitnie od maja do września. W dojrzałych kwiatach pylniki pręcików są odchylone na zewnątrz, jednak mimo to czasami dochodzi do samozapylenia.
Owoce
Niełupki krótko haczykowato owłosione. Rozsiewane są przez zwierzęta (epizoochoria). Haczyk, za pomocą którego nasiona przyczepiają się do sierści zwierząt i ubrań ludzi powstaje z szyjki słupka.
Biotop
Rośnie pospolicie w lasach liściastych i mieszanych, zaroślach, rowach, zrębach, śmietniskach. W ostatnich dziesięcioleciach obserwuje się duży wzrost liczebności i zajmowanie nowych stanowisk. Hemikryptofit, roślina azotolubna. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Glechometalia. [2]

Zmienność

Tworzy mieszańce z kuklikiem sztywnym i k. zwisłym[3]

Zastosowanie

  • Roślina lecznicza :
    • Surowiec zielarski : korzeń (Radix Gei urbani, Radix Caryophyllatae); zawiera geinę (glikozyd), garbniki (do 30%), kwasy organiczne (galusowy, kawowy, chlorogenowy), flawonoid, eugenol (olejek eteryczny).
    • Działanie : dawniej stosowano jako środek przeciwbiegunkowy, wzmacniający, ściągający i antyseptyczny w chorobach żołądka i malarii. Używany do płukania jamy ustnej, by wzmocnić dziąsła i zęby wykorzystywane jest również jego działanie antyseptyczne.
  • Kłącze używane jest do aromatyzowania niektórych gatunków likierów i piw.

Ciekawostki

  • Odwar z korzenia kuklika nadaje wełnie trwały, rudawozłoty kolor.
  • Kłącza ze względu na jego smak i zapach przypominający goździki, używano dawniej jako przyprawę.
  • Nazwy ludowe: kuklik goździk, ziele goździkowe, benedykt.

Bibliografia

  1. František Činčura, Viera Feráková, Jozef Májovský, Ladislav Šomšák, Ján Záborský: Pospolite rośliny środkowej Europy. Jindřich Krejča, #Magdaléna Záborská (ilustracje). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990. ISBN 83-09-01473-2. 
  2. Jindřich Krejča, Jan Macků: Atlas roślin leczniczych. Warszawa: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1989. ISBN 83-04-03281-3. 
  3. Tadeusz Traczyk tytuł=Rośliny lasu liściastego: {{{tytuł}}}. Warszawa: PZWS, 1959. 
  4. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8. 

Przypisy

  1. Tadeusz Traczyk: Rośliny lasu liściastego. Warszawa: PZWS, 1959. 
  2. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4. 
  3. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8. 

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.