Liban

Article on other languages:

• Libanon
• Libanon
• Libano
• Lebanon
• لبنان
• ܠܒܢܐܢ
• Líbano
• Livan
• Lebanon
• Ліван
• Ливан
• লেবানন
• ལེ་པ་ནོན
• লেবানন
• Libanon
• Líban
• Lebanon
• Lübnan
• Libanon
• Ливан
• Libanus
• Libanon
• Libanon
• Lubnan
• Libanon
• ލުބުނާން
• ལེ་བཱ་ནཱོན་
• Λίβανος
• Lebanon
• Libano
• Líbano
• Liibanon
• Libano
• لبنان
• Libanon
• Liban
• Liban
• Libanon
• An_Liobáin
• Leabanon
• Líbano_-_لبنان
• Yn_Livaan
• Lì-pâ-nun
• לבנון
• लेबनान
• Libanon
• Libanon
• Liban
• Libanon
• Լիբանան
• Libano
• Lebanon
• Libano
• Lebanon
• Libano
• Líbanon
• Libano
• レバノン
• Libanon
• ლიბანი
• Lubnan
• Ливан
• 레바논
• Libnan
• Lebnon
• Ливан
• Libanus
• Libanon
• Libanon
• Libano
• Libanas
• Libāna
• Либан
• ലെബനന്‍
• Lubnan
• Libano
• Libbano
• Libanon
• Libanon
• Libanon
• Libanon
• Liban
• Liban
• Ливан
• Lebanon
• Liban
• Lìban
• لېبنان
• Líbano
• Libanu
• Liban
• Ливан
• लेबनान
• Lìbbanu
• Libanon
• Libanon
• Lebanon
• Libanon
• Libanon
• Libani
• Либан
• Libanon
• Libanon
• Lebanoni
• லெபனான்
• లెబనాన్
• Лубнон
• ประเทศเลบานอน
• Lebanon
• Lübnan
• Ливан
• Ліван
• لبنان
• Livan
• Libano
• Liban
• Lubnän
• Libaa
• 黎巴嫩
• לבנון
• 黎巴嫩

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Ten artykuł dotyczy państwa w Azji. Zobacz też: Liban (góry) lub Liban (obóz) lub Libáň (miasto w Czechach).

Liban (arab. لبنان Lubnan, Republika Libańska ) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.

لبنان Republika Libańska
Flaga Libanu Herb Libanu
Hymn: Koullouna Lilouataan
Język urzędowy	arabski
Stolica	Bejrut
Ustrój polityczny	republika
Głowa państwa	prezydent Michel Sulaiman
Szef rządu	premier Fouad Siniora
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	160. na świecie 10 452 km² 2,1%
Liczba ludności (2007)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	125. na świecie 3 925 502▲ 375,5 osób/km²
Jednostka monetarna	funt libański (LBP)
Niepodległość	od Francji 22 listopada 1943
Religia dominująca	islam
Strefa czasowa	UTC +2 - zima UTC +3 - lato
Kod ISO 3166	LB
Domena internetowa	.lb
Kod samochodowy	RL
Kod telefoniczny	+961

Pochodzenie nazwy

Nazwa Liban (w standardowym języku arabskim "Lubnān"; "Lebnan" albo "Lebnèn" w lokalnym dialekcie) ma swoje źródło w semickim "LBN", które łączy się z kilkoma słowami bliskoznacznymi w różnych językach, takimi jak biały czy mleko^[1]. Stanowi to odniesienie do pokrytych śniegiem Wzgórz Libanu. Takie określenia zostały znalezione w 3 z 12 tablic Eposu o Gilgameszu, w tekście znalezionym w ruinach starożytnego miasta Ebla oraz w Bilbii^[2]. Słowo Liban jest również wspomniane 71 razy w Starym Testamencie.^{[3] [4]}

Informacje podstawowe

• Stolica: Bejrut (1,5 mln mieszkańców)
• Język urzędowy: arabski (dodatkowy francuski)
• Podział administracyjny: 5 muhafaz
• Ustrój: republika parlamentarna, na czele państwa stoi prezydent wybierany co 6 lat, władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament złożony z 128 członków (po 64 chrześcijan i muzułmanów), wybierany na 4 lata,
• Waluta: funt libański (1500 LL = 1$)
• Główne miasta: Trypolis, Zahla, Sydon, Baalbek, Tyr
• Główne rzeki: Litani, nadto źródła Asi (Orontesu) i Jordanu
• Główne narodowości: 82,6% Libańczyków, 9,6% Palestyńczyków, ponadto Syryjczycy, Kurdowie i inni
• Główne wyznania: 59,7% muzułmanie (w tym druzowie) 39% chrześcijanie (w tym maronici), inne wyznania 1,3%^[5]. Stanowiska państwowe i rządowe obsadzane są według klucza wyznaniowego: prezydent - chrześcijanin maronita, premier - muzułmanin sunnita, przewodniczący parlamentu - muzułmanin szyita, równy podział tek ministerialnych, wyższych stanowisk w administracji państwowej oraz miejsc w parlamencie między przedstawicieli ludności muzułmańskiej i chrześcijańskiej.

Geografia

• Ukształtowanie terenu: Powierzchnia górzysta, z wyjątkiem pasa nizin nadbrzeżnych; równolegle do wybrzeży dwa pasma górskie Liban i Antyliban (najwyższy szczyt Kurnat as-Sauda 3083 m n.p.m.), oddzielone tektoniczną doliną Bekaa (dł. ok. 150 km);
• Klimat podzwrotnikowy śródziemnomorski; na wybrzeżu średnia temperatura w styczniu 13°C, w lipcu 28°C, w górach, na wys. ok. 1000 m odpowiednio 6°C i 22°C, roczny opad 600 - 3000; pora sucha od czerwca do września.
• Roślinność: uboga, głównie zarośla makchia, stepy, łąki górskie; niewielkie obszary leśne (w tym resztki słynnych lasów cedrowych)

Ustrój polityczny

Zobacz więcej w osobnym artykule: ustrój polityczny Libanu.

Liban jest republiką demokratyczną parlamentarno-gabinetową. Głową państwa jest prezydent wybierany na 6-letnią kadencję przez Zgromadzenie Narodowe. Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego (unikameralnego) parlamentu liczącego 128 deputowanych wybieranych w wyborach powszechnych co cztery lata. Władzę wykonawczą sprawuje rząd z premierem mianowanym przez prezydenta. Władza sądownicza jest sprawowana przez niezawisłe sądy.

Gospodarka

Przed wybuchem konfliktu palestyńskiego wysoko rozwinięty kraj arabski, nazywany Szwajcarią Bliskiego Wschodu, po wybuchu wojny domowej lat 70. upadek gospodarczy, w latach 90. stopniowa odbudowa gospodarki.

• Przemysł: metale szlachetne, biżuteria , odzieżowy, chemiczny, elektrotechniczny, przetwórstwo ropy naftowej, żelaza i aluminium; rolnictwo, turystyka;
• PKB: 42,27 mld USD (2007 r.)
• PKB na 1 mieszk. 11,3000 USD (2007 r.)
• Udział w PKB: rolnictwo - 5,1%, przemysł - 19%, usługi - 76%
• Bezrobocie: 20% (dane z 2006)
• Wzrost PKB: 4% (2007 r.)

Historia

Zobacz więcej w osobnym artykule: historia Libanu.

W starożytności na terenie Libanu znajdowała się Fenicja, od VII w. p.n.e. kolejno pod panowaniem Asyrii, Babilonii, Persji, Macedonii, Ptolemeuszy, Seleucydów. W latach 64 p.n.e. - 63 p.n.e. wchodzi w skład rzymskiej prowincji Syrii; po rozpadzie cesarstwa rzymskiego w 395 należy do Bizancjum, w VII wieku obszar podbity przez Arabów zjednoczonych w ramach kalifatu, następnie we władaniu kolejno Tulunidów, Ichszydydów i Fatymidów. W latach 1098-1291 zajmowany przez krzyżowców, następnie zdobyty przez Mameluków z Egiptu, w XVI wieku część imperium osmańskiego, od 1861 autonomia w obrębie państwa tureckiego, podczas I wojny światowej Liban był okupowany przez Francuzów i Wielką Brytanię. Od 1920 na mocy postanowień konferencji w San Remo należał wraz z Syrią do terytorium mandatowego Francji przekształconego w 1926 w republikę. W 1941 ogłoszenie formalnej niepodległości. Liban jest państwem współzałożycielem Ligi Państw Arabskich i członkiem ONZ. Od 1976 wojna domowa (wcześniej starcia w Bejrucie), w następstwie wojny - zbrojne interwencje Syrii i Izraela, wkrótce (12 lat) potem wprowadzenie oddziałów pokojowych ONZ. Wojna zakończyła się w 1990. 22 maja 2000 Izrael wycofał swoje wojska z południowego Libanu. 14 lutego 2005 były premier Libanu, Rafiq Hariri został zamordowany. Wywołało to masowe demonstracje opozycji, która oskarżyła Syrię o to zabójstwo. Syria zaprzeczyła tym oskarżeniom. Protesty te określono jako "cedrowa rewolucja". Latem 2005 blok antysyryjski wygrał wybory. Pod wpływem protestów oraz nacisków ONZ i krajów arabskich, Syria wycofała swoje wojska z Libanu. W lipcu 2006 wojska izraelskie ponownie zaatakowały Liban w odwecie za porwanie 2 izraelskich żołnierzy oraz ostrzał Izraela pociskami Katiusza przeprowadzony przez Hezbollah z baz w południowym Libanie.

Zabytki

• Liczne ruiny sięgające czasów fenickich
• Ruiny starożytnego miasta Baalbek

Podział administracyjny

Liban jest podzielony na 6 gubernatorstw (Mohafazas) które z kolei dzielą się na 25 dystryktów (Cazas) nie wliczając Bejrutu.

Przypisy

Zobacz też

• Libańska wojna domowa
• Wojna libańska
• Kryzys izraelsko-libański 2006
• Libańskie Siły Powietrzne

Linki zewnętrzne

• Ministerstwo Turystyki Libanu
• Lebanon map

Państwa Azji

Afganistan • Armenia • Arabia Saudyjska • Azerbejdżan • Bahrajn • Bangladesz • Bhutan • Birma • Brunei • Chiny • Cypr • Filipiny • Gruzja • Indie • Indonezja • Irak • Iran • Izrael • Japonia • Jemen • Jordania • Kambodża • Katar • Kazachstan • Kirgistan • Korea Południowa • Korea Północna • Kuwejt • Laos • Liban • Malediwy • Malezja • Mongolia • Nepal • Oman • Pakistan • Rosja • Singapur • Sri Lanka • Syria • Tadżykistan • Tajlandia • Tajwan¹ • Timor Wschodni • Turcja • Turkmenistan • Uzbekistan • Wietnam • Zjednoczone Emiraty Arabskie
Terytoria zależne	Akrotiri • Dhekelia
Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej	Abchazja • Cypr Północny • Górski Karabach • Osetia Południowa • Palestyna (Autonomia Palestyńska)
Terytoria autonomiczne (stanowią integralną część państw)	Aceh • Adygeja • Adżaria • Ałtaj • Buriacja • Chakasja • Chanty-Mansyjski Okręg Autonomiczny • Czeczenia • Czukocki Okręg Autonomiczny • Dagestan • Górski Badachszan • Hongkong • Inguszetia • Jakucja • Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny • Kabardo-Bałkaria • Karaczajo-Czerkiesja • Karakałpacja • Kuangsi • Kurdystan • Makau • Mongolia Wewnętrzna • Muzułmańskie Mindanao • Nachiczewańska Republika Autonomiczna • Ningxia • Osetia Północna • Sinkiang • Tuwa • Tybet • Żydowski Obwód Autonomiczny
¹Tajwan jest obecnie uznawany przez 24 państwa na świecie.

 

Liga Państw Arabskich

Algieria • Arabia Saudyjska • Autonomia Palestyńska • Bahrajn • Dżibuti • Egipt • Irak • Jemen • Jordania • Katar • Komory • Kuwejt • Liban • Maroko • Mauretania • Oman • Somalia • Sudan • Syria • Tunezja • Zjednoczone Emiraty Arabskie

 

More about Liban: com hotmail liban, du liban voix, le liban, academy liban star, liban libre, casino du liban, jaunes liban page, hussein liban, banque du liban,