Malina właściwa

Article on other languages:

• Hindberge
• Chordón
• Малина
• Gerd
• Ostružiník_maliník
• Hindbær
• Himbeere
• Rubus_idaeus
• Rubus_idaeus
• Frambo
• Framboisier
• Framboeseiro
• Ազնվամորի
• Čerwjeny_malenowc
• Rubus_idaeus
• פטל_אדום
• Franbwaz
• Paprastoji_avietė
• Málna
• Framboos
• ラズベリー
• Bringebær
• Bringebær
• Framboesa
• Zmeur
• Малина
• Raspberry
• Malinjak
• Малина
• Vadelma
• Hallon
• Ahududu
• Малина
• Amponî
• 覆盆子

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Malina właściwa
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	różowce
Rodzina	różowate
Rodzaj	jeżyna
Gatunek	malina właściwa
Nazwa systematyczna
Rubus idaeus L. 1753
Sp.PL.2.:492, 1753)
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Malina właściwa (Rubus idaeus L. - gatunek rośliny wieloletniej z rodziny różowatych. Występuje w stanie dzikim w niemal całej Europie, oprócz Portugalii i Islandii. W Polsce jest pospolity na całym obszarze.

Charakterystyka

Łodyga

Krzew dorastający do 2 m wysokości, z podziemnymi rozłogami. Pędy wydłużone rózgowato i łukowo zwieszone, pokryte kolcami.

Liście

3-5-7 listkowe, z wierzchu nagie, pod spodem biało kutnerowato owłosione, boczne listki siedzące. Brzeg liścia ostro piłkowany. Liście pędów owocujących zawsze trzylistkowe (nie dotyczy nowych odmian owocujących na pędach jednorocznych).

Kwiaty

Białe, zwisłe, zebrane w luźne grona albo wiechy. Kwitnie od maja do sierpnia. Roślina miododajna.

Owoce

Składa się z licznych czerwonych, rzadziej żółtych lub ciemnopurpurowych ("czarne maliny") puszysto owłosionych małych pestkowców zebranych w owoc zbiorowy, potocznie zwany "malinami". W porze dojrzewania lekko oddziela się od stożkowatego dna kwiatowego (w przeciwieństwie do jeżyny). Nasiona o strukturze siatkowatej, pomarszczonej.

Biotop

W lasach, zaroślach, ziołoroślach, na zrębach, na zboczach. Na niżu i w górach do 2000 m n.p.m. Preferuje luźne, niezbyt suche, żyzne gleby. Nanonofanerofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Epilobietea angustifolii i zespołu roślinności Rubetum idaei^[1].

Owoce

Liście i dojrzewające owoce

Zastosowanie

• Roślina uprawna. Jest uprawiana od średniowiecza jako krzew owocowy. Jej uprawa jest w Polsce dość rozpowszechniona. W uprawie znajduje się szereg odmian uprawnych będących mieszańcami międzygatunkowymi. Forma typowa i liczne odmiany owocują na pędach dwuletnich, od niedawna istnieją w uprawie odmiany owocujące na pędach jednorocznych.
• Sztuka kulinarna. Owoce są smaczne i pachnące, nadają się do spożycia zarówno na surowo, jak i na przetwory: soki, dżemy, konfitury. Ze względu na obecność związków purynowych powinni ich jednak unikać chorzy na podagrę oraz zapalenie nerek. U niektórych ludzi maliny wywołują uczulenie.^[2]. U dziko rosnących malin owoce są bardzo często robaczywe.
• Roślina lecznicza:
• Surowiec zielarski: owoc Fructus Rubi idaei (Bacca Rubi idaei) bogaty w cukry (sacharoza, fruktoza, glukoza), olejek eteryczny, pektyny, pochodne cyjanidyny, szereg witamin; oraz liść - Folium Rubi idaei - duża zawartość witaminy C (300 mg%), garbniki, kwasy organiczne, śluzy, żywice.
  • Działanie: owoce mają działanie napotne i ogólnie wzmacniające ze względu na zawartość witamin. Podobne działanie, lecz jeszcze silniejsze mają liście, które ponadto działają moczopędnie, żółciopędnie, przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie, ściągająco, oraz poprawiają przemianę materii. Napar z suszu owocowego i liści wykorzystuje się w stanach gorączkowych.^[2]

Choroby i szkodniki

• W okresie od kwietnia do czerwca samice pryszczarka malinowca (Lasioptera rubi) składają jaja na pędach. Larwy, które się z jaj wykluwają, żerują i powodują tworzenie się na pędach wyrośli. Powoduje to słabszy wzrost, łamanie się pędów i zmniejszenie plonowania. Uszkodzone pędy należy wyciąć i spalić.
• Od maja do czerwca pod odstającą korę pędów składają jaja samice pryszczarka namalinka łodygowego (Resseliella theobaldi Barnes). Larwy żerują gromadnie, wygryzając tkanki pędów. W miejscu zerowania pojawiają się brunatne przebarwienia. Miejsca te częściowo zamierają i są przyczyną intensywniejszego rozwoju grzyba Didimella applanata. Uszkodzone pędy przedwcześnie zasychają. Należy stosować zabiegi chemiczne w okresie lotu muchówek.

Zmienność

Malina właściwa

Tworzy mieszańce z jeżyną popielicą (R. x pseudideus (Weihe)Lej.)^[3].

Ciekawostki

• Dawniej odwar z liści w mieszance z potażem wykorzystywano do farbowania włosów na czarno.
• Jest żywicielem gąsienic motyli, m. in. niedźwiedźiówki włodarki i barczatki wilczomleczówki.

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
malinie

Przypisy