Olej

Article on other languages:

• زيت
• Azeite
• Yağ
• Oli
• Olej
• Olew
• Olie
• Öle
• Λάδι
• Oil
• Aceite
• Oleo
• Olio
• روغن
• Huile
• Ola
• Aceite
• 기름
• Ulja
• Oleo
• Minyak
• Olía
• Óleo
• שמן
• Mafuta
• Azete
• Mafúta
• Minyak
• Olie
• 油
• Olje
• Olje
• Óleo
• Масло
• Oil
• Olej
• Olje
• Minyak
• Öljy
• Olja
• น้ำมัน
• Олія
• Ojo
• בוימל
• 油

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Oleje – oleiste substancje ciekłe lub łatwo topniejące substancje stałe, nierozpuszczalne w wodzie, o bardzo różnej budowie chemicznej i zastosowaniach, za to o podobnych niektórych właściwościach fizycznych.

Oleje dzielą się na trzy kategorie:

• schnące,
• nieschnące,
• półschnące.

Oleje ze względu na pochodzenie (co implikuje także ich skład chemiczny) dzieli się na:

• mineralne
• roślinne,
• zwierzęce,
• syntetyczne.

Olejki nie są olejami w sensie podanej tu definicji. Olejki to skoncentrowane, ciekłe substancje posiadające określone własności np. zapach lub smak.

Oleje mineralne

Zobacz więcej w osobnym artykule: oleje mineralne.

Oleje mineralne są mieszaninami wyższych węglowodorów. Uzyskuje się je głównie z rafinacji ropy naftowej, ale także z innych źródeł, np. z przerobu smoły węglowej.

Oleje mineralne dzieli się na:

• oleje napędowe
• oleje smarowe – np. olej wrzecionowy, olej maszynowy (olej silnikowy), olej przekładniowy
• oleje opałowe – np. mazut
• olej transformatorowy.

Oleje roślinne

Zobacz więcej w osobnym artykule: oleje roślinne.

Chemicznie oleje roślinne są mieszaninami estrów kwasów tłuszczowych (zarówno nienasyconych jak i nasyconych). Oleje roślinne, podobnie jak zwierzęce, zalicza się do tłuszczów. Nie wszystkie oleje roślinne są jadalne, niektóre mogą być nawet trujące. Ponadto, niektóre oleje roślinne są schnące, lub półschnące, co uniemożliwia stosowanie ich jako nawet prymitywnych środków smarnych, za to używa się ich w farbach i lakierach. Tak naprawdę nie jest to jednak wysychanie, lecz polimeryzacja spowodowana światłem i sieciowanie przez utlenianie w kontakcie z atmosferą. Oleje roślinne uzyskuje się z roślin oleistych.

Oleje roślinne to m.in.: olej kokosowy, olej konopny, olej kukurydziany, olej lniany, olej orzechowy, olej rycynowy, olej rzepakowy, olej słonecznikowy, olej sojowy, oliwa z oliwek.

Zobacz też indeks kategorii oleje roślinne

Oleje zwierzęce

Tu jedynym powszechnie znanym olejem jest tran. Skład tranu zależy od gatunku zwierząt, z którego jest uzyskiwany. Rodzajem oleju jest masło sklarowane. Masło po ostrożnym stopieniu i zebraniu z jego powierzchni piany można przelać do butelek, gdzie nie ulega skrzepnięciu.

Oleje syntetyczne

Zobacz więcej w osobnym artykule: oleje syntetyczne.

Są to oleje o bardzo różnej budowie chemicznej, otrzymane na drodze syntezy chemicznej. Olejami syntetycznymi są np. oleje poliestrowe, silikonowe, a nawet węglowodorowe (ale uzyskane inną metodą niż poprzez rafinację ropy naftowej).

More about Olej: na olej plátne, lampovy olej,