Podstawczaki

Poll without page-refresh

Article on other languages:

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Podstawczaki
Zimówka aksamitnotrzonowa (Flammulina velutipes)
Systematyka
Domena	jądrowce
Królestwo	grzyby
Typ	grzyby podstawkowe
Klasa	podstawczaki
Nazwa systematyczna
Basidiomycetes
Systematyka Wikispecies
Galeria Wikimedia Commons

Podstawczaki (Basidiomycetes) - klasa grzybów obejmująca około 20 tysięcy gatunków występujących na całym świecie. Wiele z nich tworzy mikoryzę z drzewami leśnymi. Przyjmuje się, że w Europie występuje ok. 4000 gatunków w tej klasie z czego 2650 w Polsce. Zakłada się również, że liczba ta nie jest pełna i w rzeczywistości gatunków tych jest więcej.

Cykl rozwojowy

Zarodniki (produkowane przez podstawki) (haploidalne) różniące się biochemicznie (+ i -), spadają na ziemię i wyrasta z nich wielokomórkowa, jednojądrowa grzybnia. Gdy strzępki grzybni pochodzące z różnoimiennych grzybni zetkną się, dochodzi między nimi do kopulacji (somatogamia) i powstają jądra sprzężone. Wówczas rośnie tylko grzybnia dikariotyczna z jądrami sprzężonymi. Z niej formuje się owocnik i po dolnej stronie kapelusza, w tzw. warstwie rodzajnej (hymenalnej/hymenium/obłocznia) dochodzi do kariogamii i powstaje zygota. Zygota dzieli się redukcyjnie. Powstają cztery haploidalne komórki, z których formują się zarodniki. Komórka, na której tworzą się te zarodniki nazywana jest podstawką, a zarodniki podstawkowymi (bazydiospory). Owocniki podstawczaków, podobnie jak innych grzybów, nie są zbudowane z tkanki, lecz z pseudotkanki, ponieważ grzyby nie tworzą prawidłowych struktur tkankowych.

Systematyka

Dawne systemy klasyfikacyjne^[1] zakładały istnienie 2 podklas w obrębie podstawczaków. Były to podstawczaki pojedynczopodstawkowe (Holobasidiomycetidae) oraz podstawczaki złożonopodstawkowe (Phragmobasidiomycetidae)

Obecnie do podstawczaków zalicza się dwie podklasy z następującymi rzędami, rodzinami i rodzajami:

podklasa: podstawczaki pieczarkopodobne (Agaricomycetidae)
- rząd – pieczarkowce (Agaricales)
  - rodzina: pieczarkowate (Agaricaceae)
    - rodzaj – pieczarka (Agaricus)
    - rodzaj – czubniczek (Chamaemyces)
    - rodzaj – czubniczka (Cystolepiota)
    - rodzaj – czubajeczka (Lepiota)
    - rodzaj – pieczareczka (Leucoagaricus)
    - rodzaj – czubnik (Leucocoprinus)
    - rodzaj – czubajka (Macrolepiota)
    - rodzaj – ciemnoblaszek (Melanophyllum)
    - rodzaj – czernidłaczek (Montagnea)
    - rodzaj – jedwabniczek (Sericeomyces)
  - rodzina: gnojankowate (Bolbitiaceae)
  - rodzina: Broomeiaceae Index Fungorum
  - rodzina: goździeńcowate (Clavariaceae)
  - rodzina: czernidłakowate (Coprinaceae)
    - rodzaj kieliszeczek (Chromoscyphella)
    - rodzaj czernidłak (Coprinus)
    - rodzaj kruchawica (Lacrymaria)
    - rodzaj kruchaweczka (Psathyrella)
  - rodzina: zasłonakowate (Cortinariaceae)
  - rodzina: dzwonkówkowate (Entolomataceae)
  - rodzina: ozorkowate (Fistulinaceae)
  - rodzina: Gigaspermaceae Index Fungorum
  - rodzina: Hemigasteraceae Index Fungorum
  - rodzina: piestróweczkowate (Hydnangiaceae)
  - rodzina: purchawkowate (Lycoperdaceae)
  - rodzina: twardzioszkowate (Marasmiaceae)
    - rodzaj opieńka (Armillaria)
    - rodzaj pieniążniczka (Baeospora)
    - rodzaj włosóweczka (Flagelloscypha)
    - rodzaj płomiennica (Flammulina)
    - rodzaj twardnik (Lentinula)
    - rodzaj mięśnichówka (Macrocystida)
    - rodzaj twardziaczek (Marasmiellus)
    - rodzaj twardzioszek (Marasmius)
    - rodzaj osiękla (Merismodes)
    - rodzaj miseczka (Nochascypha)
    - rodzaj kielichowiec (Omphalotus) Ainsworth and Bisby's Dictionary of the Fungi, 9th Edition 2001
    - rodzaj monetka (Oudemansiella)
    - rodzaj monetnica (Rhodocollybia)
    - rodzaj szczetkostopek (Setulipes)
    - rodzaj szyszkówka (Strobilurus)
    - rodzaj pieniążkówka (Xerula)
  - rodzina: Mesophelliaceae Index Fungorum
  - rodzina: grzybogwiazdowate (Mycenastraceae)
  - rodzina: Niaceae Index Fungorum
  - rodzina: gniazdnicowate (Nidulariaceae)
  - rodzina: Phelloriniaceae Index Fungorum
  - rodzina: boczniakowate (Pleurotaceae)
    - rodzaj – bocznianka (Hohenbuehelia)
    - rodzaj – boczniak (Pleurotus)
  - rodzina: drobnołuszczakowate (Pluteaceae)
    - rodzaj – muchomor (Amanita)
    - rodzaj – muchomornica (Limacella)
    - rodzaj – drobnołuszczak, łuskowiec (Pluteus)
    - rodzaj – pochwiak (Volvariella)
  - rodzina: piórniczkowate (Pterulaceae)
  - rodzina: rozszczepkowate (Schizophyllaceae)
  - rodzina: pierścieniakowate (Strophariaceae)
    - rodzaj maślanka (Hypholoma)
    - rodzaj Leratiomyces Ainsworth and Bisby's Dictionary of the Fungi, 9th Edition 2001
    - rodzaj Mythicomyces Ainsworth and Bisby's Dictionary of the Fungi, 9th Edition 2001
    - rodzaj NivatogastriumAinsworth and Bisby's Dictionary of the Fungi, 9th Edition 2001
    - rodzaj Pachylepyrium Ainsworth and Bisby's Dictionary of the Fungi, 9th Edition 2001
    - rodzaj łuskwiak (Pholiota)
    - rodzaj Pleuroflammula Ainsworth and Bisby's Dictionary of the Fungi, 9th Edition 2001
    - rodzaj łysiczka (Psilocybe)
    - rodzaj Weraroa Ainsworth and Bisby's Dictionary of the Fungi, 9th Edition 2001
  - rodzina: gąskowate (Tricholomataceae)
  - rodzina: berłóweczkowate (Tulostomataceae)
  - rodzina: pałecznicowate (Typhulaceae)
- rząd – uszakowce (Auriculariales)
- rząd – borowikowce (Boletales)
  - rodzina: borowikowate (Boletaceae)
    - rodzaj – borowik (Boletus)
    - rodzaj – maślaczek (Chalciporus)
    - rodzaj – borowiczka (Chamonixia)
    - rodzaj – koźlarz (Leccinum)
    - rodzaj – poroblaszek (Phylloporus)
    - rodzaj – grzybiec (Porphyrellus)
    - rodzaj – złotak (Pulveroboletus)
    - rodzaj – szyszkowiec (Strobilomyces)
    - rodzaj – goryczak (Tylopilus)
    - rodzaj – podgrzybek (Xerocomus)
  - rodzina: gnilicowate (Coniophoraceae)
    - rodzaj – gnilica (Coniophora)
    - rodzaj – strocznica (Leucogyrophana)
    - rodzaj – stroczniczek (Pseudomerulis)
    - rodzaj – stroczek (Serpula)
  - rodzina: wnętrzniaczkowate (Gastrosporiaceae)
  - rodzina: klejówkowate (Gomphidiaceae)
    - rodzaj – klejek (Chroogomphus)
    - rodzaj – klejówka (Gomphidius)
  - rodzina: piaskowcowate (Gyroporaceae)
  - rodzina: lisówkowate (Hygrophoropsidaceae)
    - rodzaj - Austropaxillus
    - rodzaj – lisówka (Hygrophoropsis)
    - rodzaj - Tapinella
  - rodzina: podziemniczkowate (Hymenogastraceae)
  - rodzina: białobrzuszkowate (Leucogastraceae)
  - rodzina: czarnobrzuszkowate (Melanogastracae)
  - rodzina: podziemkowate (Octavianinacae)
  - rodzina: krowiakowate (Paxillaceae)
  - rodzina: piestrówkowate (Rhizopogonaceae)
  - rodzina: tęgoskórowate (Sclerodermatacaeae)
  - rodzina: maślakowate (Suillaceae)
- rząd – pieprznikowce (Cantharellales)
  - rodzina: - pajęczynowcowate (Botryobasidiaceae)
  - rodzina: - pieprznikowate (Cantharellaceae)
    - rodzaj – pieprznik (Cantharellus)
    - rodzaj – lejkowiec (Craterellus)
  - rodzina: - goździeńczykowate (Clavulinaceae)
  - rodzina: - kolczakowate (Hydnaceae)
- rząd – podstawkorożkowce (Cerutobasidiales)
- rząd – łzawnikowce (Dacryomycetales)
- rząd – szczeciniakowce (Hymenochaetales)
  - rodzina: szczeciniakowate (Hymenochaetaceae)
  - rodzina: drewniczkowate (Schizoporaceae)
- rząd – sromotnikowce (Phallales)
  - rodzina: gwiazdoszowate (Geastraceae)
    - rodzaj – gwiazdosz (Geastrum)
    - rodzaj – gwiazda (Myriostoma)
    - rodzaj – strzykacz (Sphaerobolus)
  - rodzina: siatkoblaszkowate (Gomphaceae)
  - rodzina: podkorzeniakowate (Hysterangiaceae)
  - rodzina: sromotnikowate (Phallaceae)
  - rodzina: koralówkowate (Ramariaceae)
- rząd – żagwiowce (Polyporales)
  - rodzina: naziemkowate (Albatrellaceae)
  - rodzina: błonkowate (Atheliaceae)
  - rodzina: skórowcowate (Boreostereaceae)
  - rodzina: powłocznikowate (Corticiaceae)
  - rodzina: kielisznikowate (Cyphellaceae)
  - rodzina: białoskórnikowate (Cystostereaceae)
  - rodzina: bagnówkowate (Epitheleaceae)
  - rodzina: pniarkowate (Fomitopsidaceae)
    - rodzaj – późnoporka (Amylocystis)
    - rodzaj – sprzążkownica (Anomoporia)
    - rodzaj – porojęzyk (Buglossoporus)
    - rodzaj – gmatwek (Daedalea)
    - rodzaj – pniarek (Fomitopsis)
    - rodzaj – drobnoporek (Ologoporus)
    - rodzaj – kruchomięsak (Parmastomyces)
    - rodzaj – białoporek (Piptoporus)
  - rodzina: lakownicowate (Ganodermataceae)
  - rodzina: niszczycowate (Gloeophyllaceae)
  - rodzina: miękuszowate (Hapalopilaceae)
  - rodzina: strzępkoskórkowate (Hyphodermataceae)
  - rodzina: wachlarzowcowate (Meripilaceae)
  - rodzina: strocznikowate (Meruliaceae)
  - rodzina: korownicowate (Phanerochaetaceae)
  - rodzina: kielisznicowate (Podoscyphaceae)
  - rodzina: żagwiowate (Polyporaceae)
  - rodzina: wielozarodniczkowate (Sistrotremataceae)
  - rodzina: siedzuniowate (Sparassidaceae)
  - rodzina: ząbkowcowate (Steccherinaceae)
  - rodzina: rozwiernikowate (Tubulicrinaceae)
  - rodzina: woskóweczkowate (Xenasmataceae)
- rząd – gołąbkowce (Russulales)
  - rodzina: szyszkolubkowate (Auriscaslpiaceae)
  - rodzina: jodłownicowate (Bondarzewiaceae)
  - rodzina: jeżówkowate (Echinodontiaceae)
  - rodzina: soplówkowate (Hericiaceae)
  - rodzina: wełnogałązkowcowate (Lachnocladiaceae)
  - rodzina: powłocznicowate (Peniophoraceae)
  - rodzina: gołąbkowate (Russulaceae)
    - rodzaj – mleczaj (Lactarius)
    - rodzaj – gołąbek (Russula)
    - rodzaj – liściogrzyb (Elasmomyces)
  - rodzina: skórnikowate (Stereaceae)
- rząd – chropiatkowce (Telephorales)
podklasa: podstawczaki trzęsakopodobne (Tremellomycetidae)
- rząd – nitkopodstawkowce (Filobasidiales)
- rząd – trzęsakowce (Tremellales)
  - rodzina: porotrzęsakowate (Aporpiaceae)
  - rodzina: kisielnicowate (Exidiaceae)
    - rodzaj – podstawkodrzewek (Basidiodendron)
    - rodzaj – dzbaneczkówka (Craterocolla)
    - rodzaj – skórotrzęsak (Eichleriella)
    - rodzaj – kisielnica (Exidia)
    - rodzaj – łojówka (Exidiopsis)
    - rodzaj – pierwoząb (Protohydnum)
    - rodzaj – galaretek (Pseudohydnum)
    - rodzaj – trzęsakówka (Pseudostypella)
    - rodzaj – łojek (Sebacina)
    - rodzaj – zębośluzek (Stypella)
    - rodzaj – płomykowiec (Tremiscus)
  - rodzina: grzyboniszczkowate (Syzygosporaceae)
  - rodzina: trzęsakowate (Tremellaceae)
    - rodzaj – trzęsak (Tremella)
    - Genus incertae sedis²: nitkopodstawkówka (Filobasidiella)
- rząd – śluzowoszczkowce (Tulasnellales)

¹ Nazewnictwo zaproponowane przez W. Wojewodę 2003
² rodzaj o nieustalonej przynależności do rodzin

Przypisy

↑ Grzyby owocnikowe i ich oznaczanie B. Gumińska, W. Wojewoda 1967

Bibliografia

CHECKLIST OF POLISH LARGER BASIDIOMYCETES W. Wojewoda 2003
Ainsworth and Bisby's Dictionary of the Fungi, 9th Edition 2001
Index Fungorum

Źródło: „http://pl.wikipedia.org/wiki/Podstawczaki”

Kategoria: Grzyby

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.