Article on other languages:
- Republiek
- Cynewīse
- جمهورية_(سياسة)
- Republica
- República
- Республика
- Рэспубліка
- Republika
- Republik
- Република
- República
- Республика
- Republika
- Republika
- Gweriniaeth
- Republik
- Republik
- Vabariik
- Republic
- República
- Respubliko
- Errepublika
- جمهوری
- République
- Republyk
- Ndenndaandi
- Republiche
- Poblacht
- Pobblaght
- República
- 공화제
- गणराज्य
- Republika
- Republiko
- Republik
- Republica
- Lýðveldi
- Repubblica
- רפובליקה
- Républik
- ಗಣರಾಜ್ಯ
- რესპუბლიკა
- Jamhuri
- Repiblik
- Komar
- Res_Publica
- Republika
- Republik
- Respublika
- Rippebliek
- Köztársaság
- Република
- റിപ്പബ്ലിക്ക്
- Republik
- Republiek
- 共和制
- Republikk
- Republikk
- Républyique
- Republiek
- República
- Republică
- Republika
- Республика
- Republika
- Ripùbbrica
- Republic
- Republika
- Republika
- Rypublika
- Jamhuriyadda
- Република
- Republika
- Tasavalta
- Republik
- Republika
- สาธารณรัฐ
- Cộng_hòa
- Cumhuriyet_(kavram)
- Республіка
- Republica
- Repüblikän
- רעפובליק
- 共和制
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
Republika (łac. res publica - dosł. rzeczpospolita) - zgodnie z współczesną definicją ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas.
W republice występują różne systemy rządów, zależnie od organu sprawującego władzę, którym może być:
- prezydent wybierany na określony czas, z ograniczoną (albo z nieograniczoną) możliwością ponownego wyboru; prezydent może być odpowiedzialny przed innym organem państwa, albo przed Historią;
- rząd odpowiedzialny przed parlamentem lub przed prezydentem;
Z uznaniem (albo nieuznaniem) danego państwa za republikę istnieją poważne problemy za względu na liczne historyczne definicje. Pod pojęciem republiki rozumiano kiedyś:
I Państwo o ustroju niemonarchicznym. Stanowisko to podzielali Machiavelli i Monteskiusz. Sam Monteskiusz dzielił republiki na demokratyczne i arystokratyczne.
II Państwo, czyli wspólnotę zjednoczoną prawem i wspólnym pożytkiem jak pisał Jean Bodin. Uważał on monarchię za najlepszą republikę.
III Państwo o ustroju mieszanym łączącym cechy monarchii, arystokracji i demokracji.
Ostatnia definicja szczególnie popularna była wśród polskich autorów wzorujących się na stoikach rzymskich. Powodem tego jest nazywanie monarchii Królestwa Polskiego rzeczpospolitą, czyli republiką.
Systemy totalitarne określają często państwo jako republikę, a nawet republikę demokratyczną, chociaż władza jest tam sprawowana przez dyktatora, oligarchię lub monopartię.
Niektóre państwa są określane jako republika bananowa.
Historia
- W starożytności w Atenach występowała forma rządów określana obecnie jako republikańska, jednak Grecy nie stosowali takiego określenia.
- V-I wiek p.n.e. - Republika Rzymska
- w Średniowieczu - miejskie republiki w Italii lub ruska Republika Nowogrodzka.
- XV-XVIII wiek - w Polsce Rzeczpospolita Obojga Narodów była formalnie monarchią.
- XVIII wiek - USA i Francja zostały republikami.
- XIX wiek - republiki powstały w Ameryce Łacińskiej.
- 1815-1846 - Rzeczpospolita Krakowska.
- XX wiek - liczne republiki w Europie, Azji i Afryce.
Zobacz też
Linki zewnętrzne
More about Republika: ceska republika, online republika, hrvatska republika, gazeta republika, makedonija na republika vlada, koran republika, republika srbija, albania gazeta republika, makedonija republika,