Szczyr trwały

Article on other languages:

• Bažanka_vytrvalá
• Almindelig_Bingelurt
• Wald-Bingelkraut
• Dog's_Mercury
• Mercuriale_vivace
• Daugiametis_laiškenis
• Bosbingelkruid
• Skogsbingel

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Szczyr trwały
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	wilczomleczowce
Rodzina	wilczomleczowate
Rodzaj	szczyr
Gatunek	szczyr trwały
Nazwa systematyczna
Mercurialis perennis L.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Okaz z kwiatostanami męskimi

Szczyr trwały (Mercurialis perennis) – gatunek byliny należący do rodziny wilczomleczowatych (Euphorbiaceae). Występuje w Europie, na obszarach o klimacie oceanicznym. Północna granica jego zasięgu biegnie przez Irlandię, Szkocję, południową Norwegię i środek Szwecji, południowa przez Hiszpanię, Sycylię, Półwysep Bałkański,południową Rosję, Kaukaz i Persję. Jako gatunek zawleczony występuje także w północnej Afryce, a nawet w Australii^[1] W Polsce roślina dość pospolita od niżu po niższe położenia górskie.

Charakterystyka

Kwiaty męskie

Łodyga

Wzniesiona, czterokanciasta z dwoma ostrymi kantami, nierozgałęziona, naga lub tylko słabo owłosiona. U nasady pokryta łuskami. Osiąga wysokość 10-40 cm.

Liście

Podługowato-jajowate do eliptycznych, o długości 2-3 razy większej od szerokości, o zwężonych nasadach i karbowano ząbkowanych brzegach. Są nagie lub przylegająco owłosione i mają niewielkie przylistki (długość ok. 2 mm). Ulistnienie naprzeciwlegle.

Kwiaty

Roślina dwupienna. Niepozorne zielone kwiaty zebrane w niewielki, przerywany kwiatostan na szczycie łodygi. Kwiaty posiadają okwiat. Kwiaty męskie tworzą kwiatostany złożone - są to kłębiki kwiatowe zebrane w luźne grona. Pojedynczy kwiat męski składa się z 3-4 listków okrywy i 9-12 pręcików. Kwiaty żeńskie wyrastają po 1-2 na długich szypułkach z kątów liści. Mają 2-krotny słupek z dwoma znamionami i 3 listki okrywy. Ponadto w kwiatach żeńskich występuje szczątkowy pręcik, tzw. prątniczek. Roślina kwitnie od kwietnia do maja. Dawniej uważano, że jest wiatropylna, później jednak zobserwowano, że zapylana jest przez drobne muszki, które czasami siadają na jej pręcikach.^[1]

Owoc

Biszkoptowatego kształtu torebka pokryta szczecinami o długości 4-5 mm. Nasiona posiadają elajosom i rozsiewane są przez mrówki.

Część podziemna

Posiada długie, czołgające się i rozgałęzione kłącze, które podczas dłuższej suszy wybarwia się na fioletowo. Dość łatwo rozmnaża się wegetatywnie za pomocą kłaczy, dlatego też często tworzy duże skupienia jednopłciowych okazów.

Biotop, wymagania

Lasy liściaste, zarośla. Roślina azotolubna, wymagająca świeżych, głębokich gleb. W lasach bukowych jest uważana za roślinę wskaźnikową gleb próchnicznych. Geofit. W górach występuje częściej na podłożu wapiennym. Gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Fagetalia^[2].

Roślina trująca

Spożycie wększych ilości powoduje ospałość, wymioty i biegunkę.

Bibliografia

Przypisy