Turkmenistan

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
Türkmenistan
Turkmenistan
Flaga Turkmenistanu
Godło Turkmenistanu
Flaga Turkmenistanu Godło Turkmenistanu
Hymn: Garaşsyz, Bitarap, Türkmenistanyň Döwlet Gimni
(Hymn Państwowy Niepodległego, Neutralnego Turkmenistanu)
Położenie Turkmenistanu
Język urzędowy turkmeński
Stolica Aszchabad
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Gurbanguly Berdimuhammedow
Szef rządu prezydent Gurbanguly Berdimuhammedow
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
51. na świecie
488 100[1] km²
0,7%
Liczba ludności (2008)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
113. na świecie
5 180 000[2]


11 osób/km²

Jednostka monetarna manat turkmeński (TMM)
Niepodległość od ZSRR
27 października 1991
Strefa czasowa UTC +5
Kod ISO 3166 TM
Domena internetowa .tm
Kod samochodowy TM
Kod telefoniczny +993
Mapa Turkmenistanu
1  Dane podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (en)
2  Dane szacunkowe na rok 2007 podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (en)

Turkmenistan (turkm. Türkmenistan) – państwo położone w Azji Środkowej, na północ od gór Kopet-Dag, pomiędzy Morzem Kaspijskim a Amu-darią. Kraj rozciąga się na 1110 km od wschodu do zachodu oraz na 650 km z północy na południe.

Terytorium Turkmenistanu to w większości (80%) praktycznie niezamieszkana pustynia Kara-kum. Tereny zasiedlone znajdują się głównie na przedgórzu Kopet-Dag w południowej części kraju oraz w dolinach rzecznych na południowym zachodzie. Blisko 50% mieszkańców zajmuje się rolnictwem. Jest to możliwe dzięki dość dobrze rozwiniętemu systemowi nawadniającemu, który dostarcza wodę do upraw zwłaszcza z głównej rzeki kraju - Amu-darii. Obszar nawodniony to 17 500 km². Główną kategorią upraw zdaje się być bawełna, ale uprawiane są również zboża, ziemniaki, rozwija się sadownictwo. Hoduje się konie, a także owce karakuły. Słynne na całym świecie są kolorowe, wykonywane z owczej wełny turkmeńskie dywany.

Spis treści

Historia

Zamieszkujące niegdyś terytorium współczesnego Turkmenistanu starożytne plemiona najprawdopodobniej prowadziły koczowniczy tryb życia i zajmowały się pasterstwem. Naród turkmeński ostatecznie uformował się dopiero w XV w. Ziemie te były wielokrotnie nękane przez najeźdźców. W latach 1865-1885 akcję podbijania Turkmenistanu prowadziła Rosja. W 1925 r. stał się on jedną z republik radzieckich. W 1948 miało miejsce silne trzęsienie ziemi. Zginęło wówczas ponad 160 tysięcy osób, głównie z Aszchabadu. W 1991 r., po rozpadzie ZSRR ogłoszona została niepodległość. Pierwszym prezydentem został Saparmyrat Nyýazow (zmarł w 2006), który przyjął tytuł Turkmenbaszy (przywódca Turkmenów) i wprowadził rządy dyktatorskie.

Wybory prezydenckie 2007

(do uzupełnienia)

Wybory prezydenckie w Turkmenistanie odbyły się 11 lutego 2007. Zatwierdzonych zostało sześciu kandydatów z jedenastu pretendentów (wszystkich z Partii Demokratycznej):

Kandydaci

  • Amanýaz Atajykow, członek parlamentu oraz zastępca gubernatora prowincji Daşoguz
  • Gurbanguly Berdimuhammedow, p.o. prezydenta
  • Orazmyrat Garajaýew, burmistrz miasta Abadan
  • Muhammetnazar Gurbanow, przewodniczący regionu Garabekewul
  • Işanguly Nuryýew, wiceminister do spraw gospodarki gazem i zasobami naturalnymi
  • Aşyrnyýaz Pomanow, burmistrz Turkmenbaszy

Ówczesne władze poparły Gurbanguly Berdimuhammedowa, kandydat opozycjonistów (w większości przebywającej na uchodźstwie) Hudaýberdi Orazow nie został dopuszczony.

Granice

Turkmenistan graniczy z następującymi państwami:

Łączna długość granic wynosi 3736 km. Turkmenistan posiada dostęp do Morza Kaspijskiego na długości 1768 km.

Widok na gory Kopetdag z równiny Ahalskiej.

Religia

Wierzący to głównie muzułmanie sunniccy (89% - głównie Turkmeni, Uzbecy, Persowie), istnieje mniejszość prawosławna (9% -głównie Rosjanie). Oficjalna ideologia państwowa stanowi połączenie tradycyjnego islamu z doktryną polityczną i społeczną byłego prezydenta Saparmyrata Nyýazowa - podstawą wychowania w Turkmenistanie są Koran oraz napisana przez Nyýazowa Ruhnama (Księga życia).

Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Turkmenistanu.

Turkmenistan podzielony jest na 5 regionów (wilajetów):

Ciekawostki

Turkmenistan jako jedyny z 207 członków FIFA nie transmitował MŚ w piłce nożnej rozgrywanych na niemieckich stadionach w 2006 roku.

Zobacz też

More about Turkmenistan: president of turkmenistan, turkmenistan election, turkmenistan news, turkmenistan flag, hotel turkmenistan, travel to turkmenistan, turkmenistan airline, ashgabat turkmenistan, turkmenistan gas field,

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.